Levenseinde en dementie: waarom een wilsverklaring zo belangrijk is

Waarom nadenken en praten over het levenseinde? Waarom is dat van belang als het gaat om dementie? Het kan zover komen dat iemand met dementie ernstig lijdt. Niet alleen onder de dagelijkse gevolgen van de dementie, maar ook door de geestelijke aftakeling, het verlies van onafhankelijkheid of de angst hiervoor. Als de patiënt dit lijden als ondraaglijk ervaart, kan een dokter in bepaalde omstandigheden een euthanasieverzoek inwilligen. Als dit gebeurt, is dit meestal in de beginfase van dementie. In die fase kan de arts namelijk nog communiceren met de patiënt. Het is essentieel dat de arts zelf van de patiënt hoort dat hij of zij ondraaglijk lijdt en of de patiënt de euthanasie nog steeds wenst. Het is belangrijk met de persoon met dementie bijtijds te bespreken wat zijn of haar wensen zijn rondom het levenseinde.

• Welke behandelingen kunnen nog wel, of niet gegeven worden?
• Zijn er specifieke wensen voor stervensbegeleiding?
• Zijn er omstandigheden waarin de patiënteuthanasie overweegt?
• Zijn er wensen voor de uitvaart die later gerespecteerd moeten worden?

Het is goed hierover te praten en afspraken vast te leggen.

Wilsverklaring
Afspraken over wel of geen behandelingen en een eventuele wens voor euthanasie kunnen schriftelijk worden vastgelegd in een zogenaamde wilsverklaring. Het kan behulpzaam zijn een wilsverklaring op te stellen, omdat de geestelijke vermogens van de patiënt sterk kunnen wisselen en afnemen. Wat staat er in een wilsverklaring? In een wilsverklaring kunt u bijvoorbeeld de volgende punten vastleggen:

• Welke behandelingen zijn wel of niet meer gewenst?
• Wil iemand wel of niet gereanimeerd worden na een hartstilstand (niet-reanimeren penning kan
  hiervoor gedragen worden).
• Wil iemand aan het einde van het leven nog naar een ziekenhuis of juist niet meer?
• Wat is er gewenst als er sprake is van een ernstige beroerte? Of vergevorderde dementie? Of een
  coma? Moeten de artsen dan er alles aan doen om het leven te verlengen of niet?
• Staat iemand genoteerd in het donorregister?
• Wie is de vertegenwoordiger, dat wil zeggen: wie mag medische beslissingen nemen als iemand
  dat zelf niet meer kan? Leg dit ook vast bij de huisarts, met het telefoonnummer van de
  contactpersoon.

Regelmatig bespreken
Het advies is om een wilsverklaring iedere twee jaar opnieuw te bekijken en te bespreken met de huisarts of behandelend arts. Als een dokter niet meer bij een patiënt kan nagaan of de wens om euthanasie op dat moment nog bestaat, is er een grote kans dat de dokter de euthanasie niet uitvoert. Daarom is het belangrijk dat u regelmatig met uw dokter deze zaken bespreekt.