Artikel

Als je partner ook je patiënt wordt: over intimiteit en jullie relatie

Er is een moment dat je het merkt. Je legt de medicijnen klaar, je helpt met aankleden, je houdt in de gaten of alles goed gaat. En ineens besef je dat je vandaag vooral verzorger bent geweest, en bijna niet meer geliefde. De persoon met wie je ooit gelijkwaardig door het leven ging, is voor een deel ook degene voor wie je zorgt. Dat doet iets met jullie samen, en het doet iets met jou.

Veel partners van iemand die ziek of afhankelijk wordt, kennen dit gevoel. Je zegt het alleen bijna nooit hardop. Je durft het misschien niet eens te denken, omdat het lijkt alsof je klaagt terwijl je van iemand houdt. Toch is het menselijk. De rollen verschuiven, en met die verschuiving verandert ook de manier waarop jullie nabij zijn.

Wat er verschuift

Zorgen voor iemand vraagt aandacht, geduld en lichamelijke nabijheid van een heel andere soort dan verliefdheid of genegenheid. Je wast, tilt, troost en houdt de regie. Dat is liefdevol werk, maar het is werk. En werk laat soms weinig ruimte over voor het spontane, het speelse, het gelijkwaardige dat een relatie ook is.

Ook intimiteit en seksualiteit kunnen veranderen. Soms door de aandoening zelf, soms door vermoeidheid, medicijnen of pijn, soms doordat het lastig is om verzorger en geliefde tegelijk te zijn. Verlangen kan minder worden, of juist verwarrend voelen. Het kan zijn dat een van jullie afstand neemt, of dat aanraking nu vooral met zorg te maken heeft en niet meer met tederheid. Dat is geen falen. Het is iets wat veel stellen in deze situatie meemaken.

Er is ook een stil verdriet dat weinig mensen benoemen: het gemis van je partner als partner. Je bent iemand niet kwijt, en toch mis je hoe het vroeger was. Twee dingen die tegelijk waar zijn.

Meer van dit soort artikelen?

Alle informatie en hulp op één plek, direct op je telefoon. Scan de QR-code en download de app gratis.

QR
App StoreGoogle Play

Er samen over praten

Het lastigste is vaak dat jullie er allebei mee worstelen, ieder in stilte, uit angst de ander te kwetsen. Jij wilt geen druk leggen, je partner wil geen last zijn. Zo blijft er veel onuitgesproken. Toch helpt het bijna altijd om er, op een rustig moment, voorzichtig woorden aan te geven. Niet om iets op te lossen, maar om elkaar weer even te vinden.

  • Zeg wat je mist, zonder verwijt. Bijvoorbeeld dat je verlangt naar een moment samen dat niet over zorg gaat.

  • Vraag hoe het voor de ander is. Schaamte, verdriet en verlangen leven vaak aan beide kanten.

  • Zoek nabijheid die wel kan: samen zitten, een hand vasthouden, naast elkaar liggen, iets kleins wat alleen van jullie is.

Genegenheid hoeft niet dezelfde vorm te houden om echt te zijn. Soms wordt tederheid rustiger, dichterbij, en op een andere manier waardevol.

Als je er niet uitkomt

Sommige vragen zijn te ingewikkeld of te intiem om alleen op te lossen, en dat is niet iets om je voor te schamen. Als de aandoening invloed heeft op wat lichamelijk kan, kan je huisarts of de wijkverpleegkundige meedenken en uitleg geven. Voor vragen rond intimiteit en seksualiteit bestaan er ook mensen die daarin gespecialiseerd zijn, zoals een relatietherapeut of een seksuoloog. Zij zijn dit gewend en oordelen niet.

Wat er ook verschuift in jullie relatie, het zegt niets over de liefde die er was en die er nog steeds is, in een andere vorm. Kom je er samen niet uit? Je huisarts of het mantelzorgsteunpunt in je gemeente denkt met je mee.

Auteur

Valtes
Deze pagina delen via