Helpen door niet alles over te nemen

Het gaat vaak sneller als je het zelf even doet. De jas dichtritsen, het brood smeren, dat telefoontje naar de apotheek plegen. Je bedoelt het goed, en je hebt haast. Toch is alles overnemen niet altijd de beste hulp, niet voor je naaste en niet voor jou.

Waarom minder soms meer is

Als je overneemt wat iemand met wat moeite nog zelf kan, verdwijnt die vaardigheid vaak sneller, en groeit de afhankelijkheid. Zelf iets kunnen doen, hoe klein ook, geeft je naaste het gevoel ertoe te doen en de regie te houden over het eigen leven. Denk aan zelf de tafel dekken, de post openmaken of een eigen boterham smeren: het lijkt niets, maar het houdt een stukje zelfstandigheid en trots in stand. En er is nog een kant: als jij alles overneemt, komt alles op jou neer. Dat put je uit en maakt de zorg zwaarder dan nodig. Een beetje loslaten is dus ook goed voor jezelf.

Dit is geen kwestie van hard zijn

Minder overnemen betekent niet dat je streng moet worden of hulp moet weigeren. Soms is iets uit handen nemen juist liefdevol en nodig: als je naaste moe is, pijn heeft, of als veiligheid in het geding komt. Het gaat om de balans, en die wisselt per dag. De ene dag lukt er veel zelf, de andere dag neem je meer over. Dat mag allebei.

Hoe je dat doet

• Kijk wat iemand nog zelf kan, ook al kost het tijd of gaat het onhandig. Laat het mogen duren.

• Help met een stukje in plaats van het geheel. Doe samen, of neem alleen de lastigste stap over.

• Geef tijd en rust. Haast nodigt uit om het dan maar zelf te doen.

• Maak zelf doen makkelijker met handige hulpmiddelen of een kleine aanpassing in huis. Een ergotherapeut kan daar goed over meedenken.

• Laat keuzes aan je naaste waar dat kan, van wat hij aantrekt tot hoe laat iets gebeurt. Meebeslissen houdt iemand overeind.

Twijfel je wat verstandig en veilig is? Een ergotherapeut, fysiotherapeut of de wijkverpleegkundige kan met je meekijken wat je naaste zelf kan blijven doen en waarbij hulp echt nodig is.

Ook winst voor jou

Hoe gek het misschien klinkt, door niet alles over te nemen word je vaak een fijnere mantelzorger om bij in de buurt te zijn. Je blijft meer partner, kind of vriend, en wordt niet alleen maar de verzorger die alles regelt. Dat lucht voor jullie allebei op.

Weet je niet goed hoe je dit aanpakt in jullie situatie? Je lokale mantelzorgconsulent kan je helpen!